2005-09-28 Decoupage bij de film

Decoupage bij de film door John Riegen

Omdat de Powerpoint presentatie die ik op onze club heb gehouden gebaseerd was op het verslag van Henny Groen (Cine 67), en ik bij alle handelingen tijdens de cursusdagen met hun club meegedaan heb, volsta ik om dit verslag weer te geven:

Cursus découpage 30 en 31 januari 2005

 door Andre van der Hout, geassisteerd door Tony Torn.

De enige manier om te testen of de découpage goed werkt is de opnamen te testen door middel van de montage van de opgenomen beelden. Elke film is opgebouwd in scènes.

Wat is de definitie van een scène?

Een scène is een eenheid van tijd, plaats en handeling.

Een film is opgebouwd uit scènes. Meestal zonder dat je er erg in heb zit je bij een speelfilm aan ongeveer 150 scènes.

Op het moment dat de tijd voortschrijdt en de opgenomen beelden een stuk tijd overslaan, is het een andere scène, ook al worden de beelden op zelfde plek opgenomen.

Men kan een scène in een keer waarnemen.

We zijn er heel erg aan gewend geraakt met het gemak waarmee gesprongen wordt in tijd.

Vroeger gebruikten men veel meer scènes.

Voorbeeld van vroeger.

Iemand gaat naar Amerika.

Scène 1 . Hij pakt zijn koffer.

Scène 2. Hij stapt in de trein.

Scène 3. Hij stapt in het vliegtuig.

Scène 4. Crossfade van het vliegtuig in de lucht.

Scène 5. Hij passeert de douanen.

Scène 6. Hij komt aan in Amerika.

Het verloop van de scènes gaat natuurlijk nog steeds veel sneller dan in werkelijkheid.

Je had met gemak 6 of meer scènes om in Amerika te komen.

Nu zijn we er aan gewend geraakt dat dit veel sneller gaat.

Voorbeeld van de huidige benadering.

Scène 1. Hij loopt in Rotterdam.

Scène 2. Kenmerkende scène van Manhatten.

In twee scènes is hij aan de andere kant van de wereld.

Elke film bestaat uit scènes en elke scène bestaat uit shots

De eerste dag werken we alleen op scène niveau.

Iemand parkeert zijn auto en stapt uit. Dit is een aan een gesloten handeling op dezelfde plek, op een parkeerterrein, van 12.10 tot 12.15.

Een scène is een eenheid van tijd, plaats en handeling.

Hoe kan je dit nu op een simpele manier découperen?

Découperen is de manier waarin je een scène opdeelt in shots om het in je film te krijgen.

In dit voorbeeld van de parkerende auto kan de scène uit één shot bestaan.

Er zijn filmmakers waarbij hun film bestaat uit bijvoorbeeld 150 scènes en elke scène bestaat uit één shot. Voorbeeld: RUSSIAN ARK van Alexander

Sokoerov. (blad2)

Dit heeft een aantal nadelen.

Het shot duurt te lang, er zit geen vaart in, bepaalde details ontbreken.

Met andere woorden.

Het is niet mogelijk in een shot tijd over te slaan, dat is absoluut een reden om te découperen.

Samenvattend zijn de nadelen:

1. Tijd overslaan

2. Details weergeven, ook aandacht.

3. Spanningsopbouw.

4. Gelijktijdigheid , shot en tegen shot.

5. Beperkingen van standpunten..

Découpage is het opdelen van de scène in shots, in verschillende camera instellingen, zodat je de shots later weer in een scène gemonteerd krijg.

Het moet na montage een vloeiende scène worden.

De camera moet staan op de meest ideale plek.

Vermijdt springers, dit kan door de camera minimaal 30 of 45 graden te verplaatsen en een andere uitsneden kiezen na elk shot.

De keuze van het standpunt moet ingegeven worden door het verhaal dat je zou willen vertellen.

Het plaatsen van een willekeurig tussenshot om springers te verbergen wordt afgeraden.

Je bent dan niet bezig met een verhaal vertellen.

Een tussenshot voegt niets toe aan de film.

Als we een close-up maken moet het ergens over gaan.

In het voorbeeld van de auto laat men de hand van de man die het portier openmaakt met een close-up zien. Niet doen dit is een nodeloos lapschot.

De kijker vraagt zich af, is er iets met die hand.

De close-up wekt verwachtingen bij de kijker.

In een documentaire zag je vroeger vaak, toen er nog gerookt werd, een closeup van een asbak. Al rokend vertelde de burgermeester zijn verhaal en als tussen shot zag je dan de volle asbak met peuken.

Elk shot moet een reden hebben. Er worden steeds hogere eisen gesteld aan een shot.

Door te veel te knippen krijg je het gevoel, dat het niet echt gebeurd is.

Découpeert kan het montage ritme bepalen.

Er zijn altijd dingen voor de camera waar je greep op hebt.

Zoals obstakels weghalen een andere looprichting etc.

Als je alles in een shot draait dan staat de adem van je film vast.

Dat is ideaal voor de montage. Je bent heel snel klaar.

Voorbeeld film :RUSSIAN ARK van Alexander Sokoerov

In een opname van 96 minuten opgenomen. Van begin tot het eind live

Als je gehele handeling in een keer draait heb je een soort vangnet.

Heeft niets te maken met de keuzes die je verder maakt.

Het andere uiterste is de film SONGS FROM THE SECOND FLOOR van Roy Andersson.

Hij heeft 23 jaar over deze film gedaan.

Wij gaan in twee dagen proberen om op hetzelfde niveau te komen.

In deze film gebeurt het omgekeerde door niet te découperen. Het wordt juist spannend.

Vrijwel niemand zou de keuze gemaakt hebben om dit in een shot te filmen.

Het vreemde in de eerste scène is de dialoog van de twee mannen waarbij de ene man niet te zien is alleen zijn voeten zijn zichtbaar en het feit dat hij onder een zonnebank ligt. De man onder de zonnebank is duidelijk de directeur die zijn ondergeschikte een opdracht geeft om meer te presteren.

Het verhaal en de karakters worden heel duidelijk weergegeven.

We gaan terug naar de conventies.

Bedenk wel er zijn geen standaard regels voor découpage. Er zit heel veel artistieke vrijheid in .

Je moet het doen zoals je dat zelf voelt dat kan heel extreem zijn.

Je moet echter eerst de regels kennen voordat je de overtredingen begaat.

De film KARAKTER van Mike van Diem werd vertoond.

Bij het bekijken van een film lijkt het achteraf heel simpel , de truck is het te bedenken voordat je het gaat draaien.

Het begin lijkt een shot. In werkelijkheid bestaat de eerste scène uit elf shots.

Ze zullen wel overwogen hebben om het in een shot te doen.

Daarbij komen verschillende technische problemen voor. Eerst op een schip daarna buiten en dan weer binnen.

Dezelfde doorgaande beweging alsof het een shot is, is in deze scène wel tot stand gebracht. Het tempo waarmee de camera wordt bewogen is alsmaar hetzelfde en stopt bij het mes.

Film THE THIRD MAN.

Bij wie ben je.

Films hebben vaak een hoofdpersoon Laat je alles van buitenaf zien, of zeg je, ik heb een soort richtlijn door mijn hele film als ik de hoofdpersoon niet zie, of niet in de beurt ben bij mijn hoofdpersoon dan kan ik het niet weten wat er gebeurd.

De camera is nooit ver van die hoofdpersoon af. Wat op zich een rigide richtlijn is.

Als je de découpage van de film gaat bedenken, maar wat je wel dingen oplevert.

De identificatie met de hoofdpersoon wordt er vaak veel groter door.

Het levert je ook praktische vertel problemen op. Hoe moet je laten zien dat er wel honderden achtervolgers in dat riool stelsel aanwezig zijn.

We kregen de volgende opdracht en mochten 1 1/2 uur naar buiten om te filmen.

“Goed nieuws – slecht nieuws”.

Jan komt aangereden (gelopen) ziet Piet staat (zitten) en realiseert zich dat hij nog steeds een voor hem bestemde brief in z’n zak (tas) heeft. Hier, lag bij mij in de bus. Hij geeft hem de brief. Terwijl Jan z’n fiets weg zet (jas uitdoet) bekijkt Piet poststempel en afzender, maakt dan haastig de brief open. Na een paar regels lezen betrekt (klaart) zijn gezicht (op). Jan met z’n sleutelbos (sjaal, tas) nog in de hand voegt zich weer bij hem. De twee delen het verdriet (geluk). 

Jan en Piet kunnen door dames en heren worden gespeeld.

Maak de keus voor binnen of buiten, fietsen of lopen, drama of komedie, kortom werk de scène uit tot je de gebeurtenis voor je ziet. Daarbij horen ook de belangrijkste dialogen en een slot dat werkelijk een punt achter de scène zet.

Bedenk van te voren hoe je de scène kan opdelen in shots, desnoods met een tekeningetje. Op locatie zijn soms aanpassingen nodig. (Camera kan niet overal staan).

Let vooral op

1. actie (Jan ziet Piet, roepen, fluiten, begroeten)

2. gelijktijdigheid (Piet leest, Jan met jas of fiets.

3. wat is het goede/slechte nieuws.

4. reactie op het nieuws.

Na het vertonen van de film “de brief” werd het volgende commentaar gegeven.

Te veel van de zijkant gefilmd waardoor we te afstandelijk blijven.

Het geven van de brief blijft een beetje lastig is niet voldoende in beeld gebracht.

Alle handelingen moeten met een stukje overlap gefilmd worden.

Ook in het shot waar hij de brief krijgt moet een stukje overlap gefilmd worden.

Dat is het veiligheidsnet om de découpage goed te laten verlopen.

Je kan beter een stukje handeling dubbel hebben dan te laat beginnen.

Er is heel zuinig gedraaid.

Er is wel tien keer de camera verzet. Dit is niet de handigste manier om iets op te nemen.

Hoe kan je het ook doen?

Eerst alle shots van een kant filmen en daarna de andere kant.

Je bent dan consequenter in de plaats van de camera.

De timing voor de acteurs wordt makkelijker.

John

 CluB Webmaster: John Riegen / Harry van der Burgt